MALİ TABLOLAR NELERDİR?

Mali Tablolar Nelerdir?

Mali tablolar teriminden sözedilen tablolar, türk vergi kanunu, türk ticaret kanunu, sermaye piyasası kanunu vb. kanunlar tarafından bazı şirketler için zorunlu olarak tutulan, bir şirketin dönemsel faaliyetleri sonucu hazırlamak ve yayınlamak (halka açık şirketler, aracı kurumlar vb.) zorunda oldukları ve ilgili şirketin performansını gösteren, standartlaştırılmış muhasebe kayıtlarıdır. Başlıcaları bilanço, gelir-gider tablosu, satılan malın maliyeti, kar dağıtım, fon ve nakit akım, tablolarıdır.

Bilanço

Bilanço, bir şirketin dönemsel faaliyetleri sonucu, dönem sonunda hazırladıkları (31 Mart, 30 Haziran, 30 Eylül ve 31 Aralık) ve yayınladıkları, şirketin bir portresini çizen, muhasebe dilinde "t tablosu" olarak adlandırılan düzendeki tablolardır. Bilançolarda iki kısım vardır; aktifler (sol taraf) ve pasifler (sağ taraf). Aktifler kısmında şirketin sahip olduğu varlıklar, pasiflerde ise yabancı kaynakları ve özkaynakları vardır. Aktif ve pasiflerdeki herhangi bir madde kalem olarak adlandırılır.
Aktifler kısmında örnek olarak nakit, stoklar, binalar, araziler, kullanılan aletlar, telif hakları gibi bir şirketin sahip olabileceği her şey kayıtlıdır.
Pasifler kısmında ise şirketin kaynakları yazılıdır. Örneğin, kısa vadeli (ticari, finansal) borçları, uzun vadeli (vadesi bir yıldan uzun olan) borçları ve özsermaye kalemleridir. Özsermaye kalemleri şunlardır; ödenmiş sermaye, yeniden değerleme fonu (şirketin sahip olduğu varlıkların dönem içindeki yeniden değerlemeden dolayı oluşan artışları), emisyon primi, yedekler (kanunen, şirketin anasözleşmesi gereği veya yönetim kurulu kararı sonucu dağıtılmayan karların tutarıdır) ve dönem karıdır. Bir şirketin bilançosunda aktifler ve pasifler toplamı eşittir. Olaya matematiksel olarak yaklaşırsak, edinilen kaynaklarla alınanlar/yapılan yatırımlar, kayıtlara girdiği sıradaki değerleri eşit olmak zorundadır ve muhasebe açısından bilançoya çift taraflı olarak kaydedilmektedirler.
Örnek bir bilanço aşağıdaki gibidir;
Örnek 1:

AKTİFLER PASİFLER
I.DÖNEN VARLIKLAR I.KISA VADELİ BORÇLAR
   A.HAZIR DEĞERLER    A.FİNANSAL BORÇLAR
      1.KASA       1.BANKA KREDİLERİ
      2.BANKALAR       2.ANAPARA VE FAİZLER
   B.MENKUL KIYMETLER       3.ÇIKARILMIŞ BONOLAR VE SENETLER
      1.HİSSE SENETLERİ    B.TİCARİ BORÇLAR
      2.TAHVİL, SENET, BONOLAR       1.BORÇ SENETLERİ
   C.KISA VADELİ TİCARİ ALACAKLAR       2.ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR
      1.ALICILAR    C.DİĞER KISA VADELİ BORÇLAR
      2.ALACAK SENETLERİ       1.ORTAKLARA BORÇLAR
      3.VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR       2.İŞTİRAKLERE BORÇLAR
   D.DİĞER KISA VADELİ ALACAKLAR       3.ÖDENECEK VERGİLER
      1.ORTAKLARDAN ALACAKLAR II.UZUN VADELİ BORÇLAR
      2.İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR    A.FİNANSAL BORÇLAR
   E.STOKLAR    B.TİCARİ BORÇLAR
      1.İLK MADDE VE MALZEME    C.DİĞER UZUN VADELİ BORÇLAR
      2.YARI MAMÜL III.ÖZSERMAYE
      3.ARA MAMÜL    A.SERMAYE
II.DURAN VARLIKLAR    B.EMİSYON PRİMİ
   A.UZUN VADELİ TİCARİ ALACAKLAR    C.YENİDEN DEĞERLEME DEĞER ARTIŞI
   B.DİĞER UZUN VADELİ ALACAKLAR    D.YEDEKLER
   C.FİNANSAL DURAN VARLIKLAR    E.NET DÖNEM KARI
      1.BAĞLI MENKUL KIYMETLER

 
      2.İŞTİRAKLER  
      3.BAĞLI ORTAKLIKLAR  
   D.MADDİ DURAN VARLIKLAR  
      1.ARAZİ VE ARSALAR  
      2.BİNALAR  
      3.MAKİNE,TESİS VE CİHAZLAR  
   E.MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR  
      1.HAKLAR  
      2.KURULUŞ VE TEŞKİLATLANMA GİDERLERİ  
      3.ARGE GİDERLERİ  
AKTİF TOPLAMI PASİF TOPLAMI

Gelir-Gider Tablosu

Gelir-gider tablosu, bir şirketin herhangi bir dönemdeki faaliyetlerinde, cirosundan yola çıkarak, gelir ve giderlerini ekleyip veya çıkarmak yoluyla net karının hesaplandığı, standartlaştırılmış ve SPK mevzuatlarına göre hazırlanan bir tablodur. Gelir-gider tablosu bize şirketin ilgili dönemde ki faaliyetlerinin neticesini öğrenmemizi sağlar.
31 Mart itibariyle hazırlanan gelir-gider tabloları yılın ilk üç aylık faaliyet sonuçlarını; 30 Haziran itibariyle hazırlanan gelir-gider tabloları yılın ilk yarısının faaliyet sonuçlarını; 30 Eylül itibariyle hazırlanan gelir-gider tabloları yılın ilk dokuz aylık faaliyetlerinin sonuçlarını ve 31 Aralık itibariyle hazırlanan gelir-gider tabloları yılın tümündeki faaliyetlerin sonuçlarını göstermektedir.
Örnek 1:

GELİR GİDER TABLOSU
A.BRÜT SATIŞLAR
B.SATIŞDAN İNDİRİMLER(-)
C.NET SATIŞLAR
D.SATIŞLARIN MALİYETİ(-)
BRÜT SATIŞ KARI (ZARARI)
E.FAALİYET GİDERLERİ(-)
   1.ARAŞTIRMA GİDERLERİ(-)
   2.PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ(-)
   3.GENEL YÖNETİM GİDERLERİ(-)
ESAS FAALİYET KARI (ZARARI)
F.DİĞER FAALİYETLERDEN GELİRLER VE KARLAR
   1.İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ
   2.FAİZ GELİRLERİ
DİĞER FAALİYETLERDEN GİDERLER VE ZARARLAR(-)
H.FİNANSMAN GİDERLERİ(-)
   1.K.V.BORÇLANMA GİDERLERİ(-)
   2.U.V.BORÇLANMA GİDERLERİ(-)
FAALİYET KARI (ZARARI)
I.OLAĞANÜSTÜ GELİRLER VE KARLAR
J.OLAĞNÜSTÜ GİDERLER VE ZARARLAR(-)
DÖNEM KARI (ZARARI)
K.ÖDENECEK VERGİ VE YASAL YÜKÜMLÜLÜKLER(-)
NET DÖNEM KARI (ZARARI)

Dipnotlar

Dipnotlar, bilanço ve gelir-gider tablolarında gösterilemeyen bilgilerin, denetçiler tarafından, bu tabloların sonunda ek olarak standartlaştırılmış özel notlar şeklinde verilen halidir. Dipnotların önemli olmasının nedeni, bilanço ve gelir-gider tablolarında belirtilemeyen fakat bu tabloları daha anlaşılır kılan bilgiler sunmasından ileri gelmektedir.

Başlıca dipnot kalemleri :

  • Alınan/verilen teminatlar,
  • Yaptırılmış olan sigorta tutarları,
  • Ortaklardan/iştiraklerden alınmış veya verilmiş borçların dökümü,
  • İştirak/ortaklık yapısının durumu,
  • Yabancı para biriminde duran nakitlerin dökümü,
  • Dövize endeksli alacaklar/borçlar,
  • Personel durumu, amotizman türü ve tutarı, vb.

Fon Akım ve Nakit Akım Tabloları

Bu tablolar, şirketin fon ve nakit tutarlarının akışını ayrıntılı olarak düzenleyen standart tablolardır. Şirketin iki dönem arasındaki yönetimsel ve finansman politikaların mali tablolara yansımasını daha rahat anlaşılmasını sağlarlar.

Dönemsel Açıklamaların Önemi Nedir?

Şirketler SPK mevzuatı gereği üçer aylık dönemler itibarıyla mali tablolarını oluşturmak ve yayınlamak (halka açık olanlar için) zorundadırlar. Altı aylık ve yıllık (oniki aylık) mali tablolarının denetimden geçme zorunluluğu olduğu için bunları denetim (mali müşavirlik) firmaları denetlerler, üç ve dokuz aylıkların böyle bir zorunlulukları yoktur ve bunlar genellikle şirketler tarafından hazırlanırlar.
Üçer aylık bazda bu mali tabloların açıklanması ile, yatırımcılar, şirketleri daha iyi izleme ve analiz yapma olanağına kavuşuyorlar. Böylece, her üç ayda bir şirketler yatırımcılar tarafından değerlendirilmiş ve denetlenmiş oluyor.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !